Kinh nghiệm mua nhà của gia đình 12 năm sở hữu 4 căn hộ

Nên mua căn vừa tiền, tránh phải vay nợ nhiều, nhà phải gần trung tâm... 

Tính từ năm 2004 đến nay, chị Sao Khuê, tác giả bài Từ 280 triệu, sau 12 năm tôi đã có 4 căn hộ ở TP HCM đã 5 lần mua nhà ở TP HCM. Ngoài căn đầu tiên đã bán, hiện trong tay vợ chồng chị còn 4 căn: gồm một căn đang ở, một căn đang cho thuê và hai căn đang trong tiến độ xây dựng. Dưới đây là những kinh nghiệm khi mua căn hộ của gia đình chị:

Nên mua vừa tiền, vừa khả năng của mình

Lúc mình mua nhà ở Thanh Đa (320 triệu năm 2004), gia đình mình chê bai đủ thứ nhưng mình thà mua nhà hơi xấu chứ không thể vay nợ quá nhiều. Mọi việc đều bắt đầu ở bước đầu tiên, cứ từ từ đầu tư trong ngân sách của mình. Theo thời gian, bất động sản của mình tăng giá, mà mình cũng đã có thêm tiền bạc tích lũy. Lúc đó, ta có thể nâng cấp nơi ở của mình lên. Đừng bao giờ ham hố chọn ngay một căn cao cấp để ôm một đống nợ vào người.

Mua căn tính thanh khoản cao sẽ dễ đổi nhà hơn

Đương nhiên, khi mua nhà rẻ tiền, bạn sẽ không muốn ở đó mãi, vì thế bạn cần mua nhà có tính thanh khoản cao, để dễ bán đi, đổi sang nhà mới. Nhà Thanh Đa dù cũ nhưng có tính thanh khoản rất cao, nhờ giá rẻ mà lại gần sát quận 1. Mình để ý nhà ở đây có người mua, người thuê liên tục, lúc nào môi giới bất động sản cũng có khách, nên mình quyết luôn. Người ít tiền bao giờ cũng nhiều hơn người giàu.

Tìm hiểu thêm về tài sản và tiêu sản

Nếu bạn đã giàu, tài sản có khoảng 10 tỷ thì bạn có thể ở căn nhà 5 tỷ. Nếu bạn chỉ có một tỷ, bạn cố gắng vay thêm ngân hàng 2 tỷ để mua căn nhà giá 3 tỷ thì thật là sai lầm. Nếu là mình, mình chỉ cần ở căn hộ 1,5 tỷ. Số tiền còn lại, mình sẽ mua thêm 1 hoặc 2 căn hộ nữa để cho thuê. Tài sản phải đẻ ra tài sản.  

Tối thiểu sự vay mượn ngân hàng

Phân tích chi tiết các dòng tiền, ưu tiên sử dụng dòng tiền của chính mình (vì vậy, mình luôn chọn giải pháp tiền đẻ ra tiền để tái đầu tư). Luôn đưa ra nhiều kế hoạch cho nhiều tình huống khác nhau. Nếu mọi sự suôn sẻ, ta chọn kế hoạch A. Nếu bất trắc, ta có kế hoạch B. Tệ nhất, ta cũng còn kế hoạch C. Các kế hoạch phải bảo đảm 2 tiêu chí quan trọng là khả thi và an toàn. Phải bảo đảm, dù có chậm hơn, hoặc thậm chí bị lỗ ở tiền lãi vay ngân hàng, ta vẫn tích lũy để trả nợ được và sở hữu được căn nhà của ta.  

Mua nhà cần lưu ý đến vị trí so với trung tâm

Mình luôn lấy chợ Bến Thành là tâm điểm, sau đó mình xác định thời gian, tuyến đường đi đến đó, có kẹt xe không? Nếu không dư dả tiền bạc để chen vào các quận trung tâm, bạn cũng có nhiều lựa chọn như quận 4, quận 7, quận 8, Bình Thạnh… Mình không thích chọn hướng Gò Vấp và Tân Bình vì xa và kẹt xe khủng khiếp.

Nên đến khu mình định mua nhiều lần để khảo sát

Hãy kiểm tra hướng gió để chọn đúng căn hưởng được gió trời; xem ánh nắng hướng nào để tránh nắng chiều nóng gắt chiếu thẳng vào nhà; kiểm tra xem có bị ngập nước do triều cường mỗi tháng hay không; kiểm tra các hướng nhìn, ước lượng tầm nhìn của căn hộ mình muốn mua. Những thứ đó mình không thể thay đổi khi đã nhận nhà, vì vậy, cần khảo sát cẩn thận trước khi mua. 

Sửa chữa và trang bị nội thất cần tính toán cẩn thận

Quan trọng nhất là bố cục hợp lý: không gian ở, ánh sáng, gió thông thoáng.

Sau đó, cần lưu ý chọn vật liệu đơn giản và bền. Không cần sang trọng, cũng không cần bóng bẩy. Bạn nên nhớ, không phải cứ đắt tiền là đẹp. Cái đẹp của căn nhà là do thẩm mỹ khi chọn màu sắc, tính hợp lý của bố cục. Mua đúng tiền, đúng chỗ chứ không keo kiệt, vì mua đồ rởm thì mau hư.

Đặc biệt, những thiết bị liên quan đến điện, nước cần vật liệu tốt. Hết sức lưu ý đến sự an toàn về điện.

Cần cân nhắc cẩn thận số tiền đầu tư. Mình sửa nhà chỉ 30 triệu cho căn Thanh Đa, 50 triệu cho căn HL thứ hai nhưng ai vào cũng thích.

Khi chọn vật liệu nội thất, chọn sao cho bền, giữ màu lâu, ít bị trầy xước (hoặc khó thấy trầy xước), dễ vệ sinh, lau chùi. Khi đó, bạn sẽ dễ dàng bảo quản nhà cửa sạch sẽ và luôn như mới.

Sao Khuê

Gửi câu hỏi thắc mắc và chia sẻ kinh nghiệm mua nhà đất, quản lý tài chính của bạn tại đây hoặc về giadinh@vnexpress.net.

Những ngôi nhà tươi vui nhờ hồ cá trong nhà

Chủ nhà sẽ tan biến mọi muộn phiền khi ngắm nhìn những chú cá cảnh tung tăng bơi lội.

1. Ngôi nhà ở Sài Gòn bình yên với hai hồ cá cảnh

Ngay lối vào là hồ nuôi hàng chục chú cá đem lại sự sống động cho ngôi nhà. (Xem cả nhà).

Ngôi nhà ở Sài Gòn nằm trên khu đất 200 m2, có vị trí đắc địa với hai mặt tiền hướng ra công viên, diện tích đất rộng rãi. Các mảng tường được thay thế bằng những khung cửa kính lớn để đón nhận gió trời, cây xanh bên ngoài vào trong nhà. Không chỉ vậy, kiến trúc sư còn tạo thêm nhiều khoảng thiên nhiên như cây xanh, hồ cá ở ngoài sân, giữa giếng trời.

2. Nhà ống 2 tầng với hồ cá dưới giếng trời

Bạn nên bố trí hồ cá kết hợp với cây xanh ở những khu vực nhận được ánh sáng. (Xem cả nhà).

Bước chân vào ngôi nhà hai tầng ở Đà Nẵng, bạn sẽ có cảm giác bình yên, nhẹ nhàng bởi đường nét thiết kế đơn giản, thêm mảng sân vườn rộng trước nhà và hồ cá giữa nhà. Sở hữu khu đất có diện tích 100 m2 (mặt tiền 5m), chủ nhà muốn có một không gian nhiều ánh sáng, cây xanh, hồ nước và thông gió tự nhiên.

3. Nhà 'mang cá' - chốn bình yên trong đô thị

Chỉ với một khoảng không nhỏ, chủ nhà cũng là người thiết kế tạo được tiểu cảnh xinh xắn. (Xem cả nhà).

Khi xây ngôi nhà cho bản thân ở Sài Gòn, KTS Võ Quang Thi mong có một nơi ở gợi nhớ lại thời thơ ấu ở Huế, một nơi ở bình yên thật sự trong lòng thành phố ngột ngạt, cho giấc ngủ được no tròn như ngày xưa. Anh khéo léo bố trí cây xanh và mặt nước ở mặt tiền nhà để cảm giác được gần gũi thiên nhiên hơn.

Ban Mai

Chia sẻ căn nhà hoặc vườn đẹp của bạn bằng cách gửi mail về giadinh@vnexpress.net.

Cuộc sống địa ngục của các ông chồng sau khi lộ chuyện ngoại tình

Gần 10h đêm vợ mới về, anh Thành vừa hỏi "Muộn thế em" thì nhận lời đáp "Chắc chắn là không phải đi tìm của lạ như anh đâu".

Người đàn ông gần 40 tuổi ở Kim Liên, Hà Nội cho biết, sau lần bị vợ phát hiện chuyện "ăn phở" 5 tháng trước, cuộc sống của anh không khác gì địa ngục vì luôn bị bạn đời coi thường, nói móc.

"Tôi biết mình đã gây tội lớn nên vẫn cố chịu đựng nhưng cô ấy mỗi ngày một quá đáng hơn: Về nhà coi tôi như người vô hình, cô ấy đi công tác, về muộn, chỉ gọi điện nói với con (qua máy người giúp việc), không bao giờ bảo chồng một câu. Vợ chồng vẫn chung giường nhưng cô ấy coi tôi như người hủi, nằm lánh xa", anh Thành kể.

Gần một năm trước, anh Thành ngã lòng trước một đối tác làm ăn trong ngành ngân hàng. Anh và người phụ nữ này đều có gia đình và chỉ muốn thử cảm giác mới mẻ chứ chưa bao giờ có ý định bỏ vợ/chồng mình. Khi chuyện vỡ lở, anh đã chấm dứt chuyện ngoài luồng của mình và cầu xin vợ tha thứ. Vợ anh đồng ý không ly hôn, nhưng không quên nhấn nhá rằng "nỗi hận anh chưa biết khi nào có thể xóa được". 

"Tôi không còn có tiếng nói gì trong nhà. Muốn đưa con về nhà nội chơi, tôi phải đợi ý vợ, nếu cô ấy không muốn thì đừng hòng dắt hai đứa trẻ ra khỏi nhà. Sắm hay bán bớt đồ đạc, thậm chí đưa con đi du lịch xa cả tuần, vợ chẳng thèm nói gì với tôi", anh Thành chia sẻ. 

Ảnh minh họa: Teennews.

Cũng từng lạc lối một lần, anh Chinh (Từ Liêm, Hà Nội) đã suy sụp khi phát hiện vợ ngoại tình tư tưởng. Anh tìm thấy vô số các tin nhắn tâm sự, yêu đương của vợ với người đàn ông khác. Điều làm anh sốc hơn là vợ coi đó là chuyện bình thường và đã nói rằng: "Tôi không tồi tệ như anh, vì không thỏa mãn sinh lý ở nhà nên tìm 'của lạ' bên ngoài. Tôi chỉ muốn giải tỏa cảm xúc để khỏi phát điên. Tôi ở lại với anh chỉ vì con".  

"Thực sự tôi đã phải đấu tranh với bản thân để từ bỏ mối quan hệ sai trái... nhưng vợ không thấy những điều đó, chỉ dày vò vì những chuyện cũ, lại còn trắng trợn. Có lẽ chúng tôi không thể cố gắng hàn gắn nữa", người đàn ông 36 tuổi nói.

Bà Nguyễn Ánh Tuyết, Trung tâm tư vấn tình cảm Linh Tâm, Hà Nội cho rằng, cơn bão ngoại tình khi đã lặng đi bao giờ cũng để lại sự đổ vỡ nhất định cho gia đình. Nhiều người chọn vẫn đi tiếp với bạn đời đã phản bội mình. Họ quyết định tha thứ có thể vì còn yêu, còn hy vọng xây đắp lại tình cảm, phần nữa là vì con cái nhưng lại luôn bị ám ảnh chuyện cũ. Về phía người chồng, nhiều người chủ quan, nghĩ rằng chỉ cần mình chấm dứt mối quan hệ sai trái là xong, không nghĩ tới việc cần phải nỗ lực rất nhiều sau đó để gây dựng lại niềm tin, bù đắp những tổn thương cho người vợ bị phụ bạc. 

Chuyên gia tâm lý Hoàng Nhân, Hà Nội, cho biết, ông từng tham vấn cho rất nhiều cặp vợ chồng dù vượt qua được cơn bão ngoại tình nhưng lại không thể chống chọi với những dư chấn nghi kỵ, dằn vặt nhau sau đó. Có nhiều lý do dẫn tới điều này: 

Họ cảm thấy gia đình không còn là "chốn thiêng" bất khả xâm phạm nữa. Họ từng cho rằng vợ chồng là duy nhất của nhau, tuy hai mà một. Khi chồng có quan hệ khác, họ sẽ chuyển sang ám ảnh ghê gớm và mất cảm giác yêu thương chăn gối, cá biệt còn có gia đình kiên quyết không bỏ nhau để... hành nhau.

Ngoài ra, sau khi chồng ngoại tình, dù nói tha thứ, trong lòng người phụ nữ vẫn có cảm giác bất an, không còn niềm tin vào bạn đời, sợ mình sẽ tiếp tục bị lừa dối. Chính những lo lắng ngờ vực ấy ám ảnh ấy khiến họ không thể có lại cảm giác yên ổn và dễ trút giận, bày tỏ sự nghi ngờ, dằn vặt bạn đời.

Đôi khi, ngoại tình chỉ như một giọt nước tràn ly, là một cách giải tỏa khi trước đó cả hai đã nhận ra họ không hợp với vợ/chồng mình, không tìm được hạnh phúc trong gia đình. Họ không thể chịu được nhau nhưng không thể bỏ được vì gia đình hai bên, do vấn đề tài sản, con cái và những điều chính họ không giải thích được. Và vậy là, họ chọn ở lại bên nhau nhưng không ai muốn vun vào cho hôn nhân và có thể làm những điều làm tổn thương bạn đời.

Vương Linh

* Tên một số nhân vật trong bài đã được thay đổi

Sai lầm nguy hiểm nhiều người mắc khi dùng bình nước nóng

Không ngắt điện khi tắm, bật bình 24/24h, không kiểm tra định kỳ, không chú ý nguồn nước... 

Ảnh: gotankless.ca

Theo kỹ sư điện lạnh Lê Thanh Tùng, đang công tác tại một trung tâm sửa chữa điện tử điện lạnh, sử dụng các thiết bị điện cần chú ý đề cao tính năng an toàn. Mùa đông, mọi người sử dụng bình nước nóng rất nhiều, nếu không biết cách dùng hợp lý sẽ dẫn đến những tai nạn đáng tiếc. Đã có trường hợp bị mất mạng do bình nước nóng.

Dưới đây là sai lầm tai hại nhiều người thường mắc phải khi sử dụng bình nước nóng, theo nhận xét của anh Thanh Tùng:

1. Không tắt bình trước khi sử dụng

Nhiều người chủ quan nghĩ rằng bình đã được trang bị rơ le ngắt điện, bộ chống giật nên không ngắt điện cho bình lúc tắm. Tuy nhiên, điều đó là rất nguy hiểm, vì bình nước nóng không ngăn cản được việc rò điện vào nước.

Bình nóng lạnh là loại dùng điện đun nước trực tiếp bằng thanh điện trở. Vì thế chúng ta dễ bị điện giật do tiếp xúc trực tiếp với nước. Về nguyên lý, nước tinh khiết không dẫn điện, nhưng nước là một chất hòa tan, nước chúng ta dùng chứa nhiều tạp chất pha lẫn, thường là các muối, tạo ra các ion tự do trong dung dịch nước, cho phép dòng điện chạy qua.

Vì thế, để đảm bảo an toàn tuyệt đối thì trước khi tắm bạn hãy tắt nguồn điện vào bình.

2. Không lắp dây nối đất cho bình

Vỏ bình nóng lạnh được thiết kế có một đầu dây để chờ tiếp đất (dây mát). Dây này có nhiệm vụ triệt tiêu dòng điện nếu không may có hiện tượng rò. Nếu bình bị rò điện, trong lúc tắm nước bắn vào bình thì người tắm sẽ bị điện giật, rất nguy hiểm. 

Vì thế, khi lắp bình, bạn không nên bỏ qua bất kỳ chi tiết nào dù là nhỏ nhất. Nếu không có sẵn hệ thống dây, cọc tiếp đất, bạn nên trang bị một cầu dao chống rò điện.

3. Không bảo hành hoặc kiểm tra thiết bị định kỳ

Sau một thời gian sử dụng, các bộ phận, chi tiết bên trong bình sẽ cũ và không thể hoạt động hiệu quả như lúc mới. Hệ quả là điện có thể rò vào nước bất cứ lúc nào mà bạn không thể biết trước. Ngoài ra, bình có thể hỏng hoặc trục trặc bất ngờ do đó bạn nên dùng bút thử điện kiểm tra bình nước nóng thường xuyên.

Nếu bạn dùng bình hàng ngày, sau mỗi tháng, nên kiểm tra bộ phận chống giật thông qua 2 nút Test và Reset trên máy (Nhấn nút Test, sau đó nhấn Reset và cho máy hoạt động. Nước nóng sau 5 giây nghĩa là bộ phận chống giật hoạt động tốt).

Nếu sử dụng lại bình sau một thời gian không dùng, cần kiểm tra đường nước, đường dây điện, vòi sen cẩn thận trước khi dùng.

Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường, ví dụ các nút không hoạt động, có tiếng động bất thường…, cần dừng sử dụng và gọi thợ sửa. Tránh tình trạng tự mày mò sửa chữa, kẻo không an toàn cho gia đình

4. Bật bình 24/24h

Thói quen này không chỉ khiến bạn tốn tiền điện mà còn giảm tuổi thọ của bình. Tùy thuộc dung tích bình, bạn chỉ nên bật bình trước khi dùng 10-20 phút.

Cũng giống như rơle nhiệt độ ở bàn là, nồi cơm điện hay tủ lạnh, rơle nhiệt độ ở bình nóng lạnh cũng có tác dụng tự ngắt khi nhiệt độ đủ cao và tự bật nếu nhiệt độ quá thấp. Vì vậy, cắm điện liên tục khiến cho dây mayso, dây dẫn…có thể bị hỏng do hoạt động quá tải, gây ra rò điện.

5. Không chú ý nguồn nước sử dụng

Nguồn nước nhà bạn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thanh magie - vốn có tác dụng ngăn axit ăn mòn thành bình, chống cặn oxi hóa. Nếu nước bạn dùng có nhiều cặn bẩn hoặc chất sắt, bạn hãy thay và bảo dưỡng thanh magie thường xuyên.

Để tránh hiện tượng tắc, gây gỉ sét vỏ bình và rò điện, nếu nước nhà bạn nhiễm sắt, phèn, thường vẩn đục thì mở bình ra kiểm tra, thau hút cặn, súc rửa bình và bộ lọc, kiểm tra độ khít của các van sau một tháng bắt đầu sử dụng bình. Nếu nước bình thường thì nên kiểm tra sau 2-3 tháng. Sau đó, khoảng cách thời gian kiểm tra bình có thể kéo dài hơn.

Ngoài ra, trước khi bật bình, bạn cũng cần kiểm tra kỹ xem bồn nhà mình còn nước không. Bật bình mà không có nước để đun nóng vừa tốn điện vừa hại bình.

Hoàng Anh 

Đổ tiền tỷ xây nhà ở một năm đã vô cùng hối hận

Mua đất, xây nhà trong ngõ với số tiền 1,2 tỷ, chỉ sau hai năm, anh Đức đã chấp nhận bán lỗ 200 triệu để mua chung cư. 

Tôi vợ đều làm công ty tư nhân, mức lương không quá thấp nhưng cũng chưa thể nói là khá giả. Đến năm 33 tuổi vào năm 2014, mức lương của tôi là 13 triệu, cộng các khoản khác thu nhập cả năm cũng được trên dưới 200 triệu. Vợ có thu nhập kém tôi một chút. 

Năm 2010 chúng tôi kết hôn, khi đó tổng tiết kiệm của hai đứa và được gia đình hỗ trợ thêm, chúng tôi có trong tay 900 triệu đồng, bắt đầu công cuộc đi săn nhà đất. Tôi làm công ty ở quận Cầu Giấy, vợ làm ở quận Đống Đa, nên ưu tiên tìm đất gần nơi vợ làm việc. Nhưng với số tiền đó, chúng tôi không thể tìm được mảnh đất nào cho ra hồn ở trung tâm thành phố, chỉ có thể ra ngoại thành mà thôi. Một ông bác đã giới thiệu cho tôi mảnh đất rộng 35m2 ở Gia Lâm, bên kia sông Hồng vừa tầm tiền này. Đất ở trong ngõ, không thể đi ôtô vào sát cửa nhà, chỉ có thể đậu cách nhà khoảng chục mét. Tuy vậy ngõ cũng thể đi được hai xe máy tránh nhau. Mảnh đất khá vuông vắn, xung quanh dân cư đã xây gọn gàng rồi. Thời điểm này giá đất đã khá cao và vẫn đang có xu hướng tăng. Vì vậy, dù biết mảnh đất khá xa nơi làm việc của mình (khoảng 14 km), nhưng tôi rất sốt ruột và đặt mua ngay vì sợ giá đất còn tăng nữa. 

Năm 2011, vay mượn thêm anh em bạn bè và người thân, tôi xây được căn nhà 4 tầng sau 6 tháng trông coi thi công vất vả, với chi phí gần 300 triệu (tôi nhờ đội thợ người quen, và tự tay mình làm nhiều công đoạn). Mỗi tầng chỉ có được một phòng ngủ và một toilet là hết chỗ, đồ đạc trong nhà tối giản hết mức. Tuy vậy, tôi vẫn vô cùng sung sướng vì đã có nhà riêng của mình. 

Nhưng chỉ sau 3 tháng, tôi bắt đầu nhận ra sự bất tiện của căn nhà này. Vì ở quá xa, lại phải đi qua cầu qua sông, tắc đường là chuyện thường nên ngày nào tôi cũng mất đến hai tiếng rưỡi cho việc đi lại. Nhà chưa có con nhỏ nên hai vợ chồng hầu như chỉ sử dụng tầng một và tầng hai, tầng 3 và 4 thì để hoang cho bụi bặm. Khi con đầu lòng chào đời, mọi việc còn ngán ngẩm hơn nữa. Vì nhà ngắn, nên khi xây tôi phải làm bậc thang khá dốc, vậy là lúc nào bế con nhỏ đi xuống cũng lo nơm nớp, chưa kể nỗi sợ nếu chẳng may bé bò ra cầu thang mà không có ai trông. Nấu nướng, sinh hoạt đều bất tiện khi phải di chuyển giữa hai tầng, và nếu phải lên tầng 4 để phơi đồ còn bất tiện hơn. Mảnh đất lại thuộc làng nên không có chỗ nào đưa con đi vui chơi vào cuối tuần được, chỉ quanh quẩn trong 4 bức tường. Hàng xóm có cũng như không vì tối mịt mới về nhà nào cũng đã kín cổng cao tường. 

Khi con được gần tuổi tôi đã vô cùng ân hận về lựa chọn của mình. Tôi đã đổ vào căn nhà này gần 1,2 tỷ và cả một năm thời gian từ lúc lo thủ tục mua bán, xin giấy phép xây dựng, thiết kế, thi công..., nhưng chỉ thu về một chỗ ở nghèo nàn quá xa nơi làm việc, không tiện cho việc gửi trẻ cũng như đưa đón của bố mẹ và cũng không có hạ tầng, tiện ích nào xung quanh để vui chơi giải trí. Đó là chưa kể vợ chồng vẫn phải gồng mình trả nốt số nợ vay để xây nhà.

Đầu năm 2014, tôi đã quyết định bán lỗ căn nhà này để chuyển vào một chung cư trong thành phố. Căn chung cư nhỏ, 65m2 nhưng gần công viên và cách nơi tôi làm việc chỉ 15 phút đi xe. Cuộc sống của vợ chồng con cái thuận tiện hơn nhiều, và tôi hạnh phúc mỗi khi thấy chiều nào con cũng được tung tăng chạy nhảy trong công viên gần nhà. Tôi ước gì mình đã mua nó sớm hơn, thay vì dồn tiền bạc và công sức mua đất, xây nhà quá xa chỗ làm việc và không hề có tiện ích xung quanh. 

Đức

Gửi câu hỏi thắc mắc và chia sẻ kinh nghiệm mua nhà đất, quản lý tài chính của bạn tại đây hoặc về giadinh@vnexpress.net.

'Muốn con ngoan thì đừng dạy chúng nói lời cảm ơn'

Tôi không yêu cầu con mình phải nói lời cảm ơn ai đó, thay vào đó, chính tôi sẽ nói điều ấy ra để con trẻ có thể nhìn vào đó như một tấm gương.

Charles Tips là một cựu biên tập viên mảng khoa học, từng là một thủy thủ, doanh nhân, đồng thời cũng là cây bút viết nhiều bài cho diễn đàn Fatherly. Dưới đây là một bài viết của Charles Tips về cách dạy con đăng trên diễn đàn này.

Khi vợ tôi sinh con thứ hai, tôi đã phải nghiên cứu một cách nghiêm túc hơn về những phương pháp nuôi dạy con cái. Đó là bởi chúng tôi nhận ra rằng mình sẽ phải đối phó với một vấn đề hoàn toàn khác biệt. Với đứa con đầu, chúng tôi không quá khó khăn để giải thích cho nó rằng điều gì nên làm hoặc không nên làm. Còn đứa thứ hai có lẽ sẽ khiến chúng tôi phải không ngừng hét lên "Không được", "Không cho phép"...

Ngay cả khi tôi phải dùng hình phạt "giam lỏng" chúng trong phòng, chúng cũng phản ứng khác nhau. Đứa con đầu của tôi ngồi trong phòng suốt 4 tiếng đồng hồ và chơi trò xếp hình Lego. "Con có muốn đi ra không?", tôi hỏi. Nó trả lời chắc nịch: "Không ạ! Con vẫn ổn".

Còn đứa thứ hai thực sự bướng bỉnh. Mỗi ngày tôi phải nhốt nó vài lần trong phòng vì tội quậy phá. Nhưng chỉ vừa mới đóng cửa lại thì đã nghe giọng nó oang oang: "Con ra ngoài bây giờ được không ạ? Làm ơn đi mà bố! Từ giờ con sẽ ngoan mà. Làm ơn đừng bỏ con lại một mình mà!".

Nhưng dù tính cách trái ngược nhau ngay từ đầu, hai con tôi vẫn luôn là những đứa trẻ ngoan và đã trở thành những người tốt.

Đứa con thứ ba của chúng tôi lại hoàn toàn khác. Lúc nào nó cũng như một ông cụ non vậy. Nó muốn mọi thứ phải theo đúng quy tắc và sẵn sàng tỏ ý không hài lòng nếu các quy tắc đó không được tôn trọng. Một lần nó nói với tôi:

"Bố! Bố đang chạy xe 32 km/h đấy!"

"Ừ, sao thế con?"

"Tốc độ cho phép chỉ là 30 km/h thôi"

Tôi không nghĩ rằng thằng bé có thể làm điều gì đó sai trái dù chỉ một lần trong đời.

Ba cậu con trai như thế khiến tôi và vợ mình thường xuyên tránh được những vấn đề nhức nhối mà các bậc cha mẹ khác phải đối diện trong kỳ họp phụ huynh. Có người bị chỉ trích vì để con chơi với súng đồ chơi, xem TV quá nhiều hay đến những khu vui chơi công cộng mà không có người theo sát. Có nhiều phụ huynh thắc mắc rằng vì sao các con của tôi lại ngoan ngoãn và biết điều đến thế.

Vì sao nhỉ? Rõ ràng là tôi chẳng phải là một bậc phụ huynh kiểu mẫu. Nhưng đây là một vài kinh nghiệm của tôi.

Ảnh: Kwizoo.

Ghi nhớ

Tôi và vợ mình thường lập một bản ghi nhớ, ghi lại những khoảng thời gian, những hoạt động nào mà các con mình tỏ ra hòa nhập, hứng thú. Khi gặp vấn đề, chúng tôi tự tha thứ cho nhau, không khiển trách, không mắng mỏ. Dần dần, các con tôi tỏ ra hòa nhã hơn bất kể là chúng đang làm chuyện gì.

Du lịch và công việc

Bắt đầu từ mùa hè năm 12 tuổi, con cái tôi đều được gửi đi học nghề ở một nơi nào đó xa nhà, có đứa còn đi nước ngoài vào năm 14 tuổi. Lũ trẻ học cách tự trưởng thành khi phải chịu trách nhiệm về mình và những người khác.

Vui chơi

Ở thành phố, chúng tôi có những sân chơi rất tuyệt vời ngay phía sau nhà. Lũ trẻ vui chơi hàng ngày ở đó. Chẳng thứ gì dạy chúng các kỹ năng ứng xử xã hội như là các hoạt động vui chơi, giao tiếp cộng đồng này.

Phiêu lưu

Đó là sự phiêu lưu nghiêm túc chứ không phải mạo hiểm, bất chấp tất cả. Ngay từ năm 13 tuổi, tôi và một đồng nghiệp cũ đã đưa con trai mình vào sâu trong vườn quốc gia Grand Canyon xa hơn bất kỳ ai khác.

Tôi nhớ đến một lời khuyên rất chí lí của Josephine Duveneck, người sáng lập ra ngôi trường mà các con tôi đang theo học: "Trong nhiều trường hợp, niềm tin kiên định của chúng ta vào chiến thắng cuối cùng sẽ kéo thêm một đứa trẻ ra khỏi những khó khăn của mình".

Không nói lời cảm ơn

Tôi từng dành nguyên một ngày để phân phát những chiếc đĩa khuyến mại của một cửa hàng đến tay những đứa trẻ. Có đến cả 300 bà mẹ nói đi nói lại y nguyên một câu thế này với con mình: "Con nói gì với chú ấy đi chứ!". "Cảm ơn chú!", những cô bé, cậu bé lắp bắp nói ra câu ấy mà thậm chí còn không thèm nhìn vào mặt tôi một lần.

Trước đây rất lâu, tôi đã từng thề rằng mình sẽ không dạy con mình diễn trò hề ấy. Tôi sẽ không yêu cầu con mình phải nói lời cảm ơn ai đó. Thay vào đó, chính tôi thay mặt các con mình sẽ nói điều ấy ra. Con trẻ có thể nhìn vào đó như một tấm gương và tự giác làm theo. Bạn không có quyền ép chúng phải làm điều gì đó.

Khi lên 5, lên 6 tuổi, trẻ đã tự có những cảm xúc của riêng mình. Thậm chí chẳng cần tôi phải chen vào nhắc nhở, chúng cũng sẽ nói ra câu cảm ơn một cách thành thực tự đáy lòng nhất. Vì thế, nguyên tắc cuối cùng của tôi là: Đừng bao giờ dạy trẻ phải nói câu cảm ơn.

Minh Phương

Thành tựu của 'mẹ Hổ' từng gây xôn xao vì dạy con khắc nghiệt

Cả hai cô con gái của bà Amy Chua đều học tại Đại học Harvard hàng đầu nước Mỹ, và đều nói họ có tuổi thơ hạnh phúc.

Khi cuốn sách "Khúc chiến ca của Mẹ Hổ" của Amy Chua xuất bản lần đầu năm 2011, đã xuất hiện một cuộc tranh luận quyết liệt giữa các bố mẹ về phương pháp dạy con nghiêm khắc của tác giả. Nhiều người phản đối bà mẹ Trung Quốc ở Mỹ này và cho rằng những đòi hỏi quá cao của bà với con cái có thể hủy hoại hai cô con gái là Lulu và Sophia Chua-Rubenfeld.

Thế nhưng hiện tại, Lulu 20 tuổi và Sophia 23 tuổi, đều đã trưởng thành và đang theo học tại các trường danh giá bậc nhất tại Mỹ, đều có khả năng thích nghi tốt với xã hội và họ nói với báo chí rằng "sẽ không nuôi dạy con cái mình theo cách nào khác cách của mẹ".

Sophia, con gái đầu của Mẹ Hổ Amy Chua, vừa tốt nghiệp Đại học Harvard và đang học ở Trường Luật Yale. Ảnh: Facebook.

Bản thân tựa đề "Mẹ Hổ" của cuốn sách hầu như đã cho thấy hết nội dung phương pháp giáo dục của bà Amy Chua. Vị giảng viên trường luật Yale này giải thích rằng bà mong đợi những điều tốt nhất từ các con cũng như điều chính bố mẹ mình - những người di cư từ Trung Quốc sang Mỹ - mong đợi ở bà.

"Họ yêu cầu sự vâng lời hoàn toàn và đã rất nghiêm khắc với tôi và ba cô em gái. Chúng tôi sẽ gặp rắc rối nếu bị điểm A trừ, phải cày toán và piano mỗi ngày, không được ngủ lang, không có bạn trai", bà Amy viết trên trang mạng cá nhân.

Cuốn sách Mẹ Hổ ngoài việc kể về một số nguyên tắc và hình phạt của bà với các con - như bắt Lulu chơi violin tới 6 tiếng mỗi ngày - cũng nêu lên rằng một cách dạy không phù hợp với mọi đứa trẻ - điều bà rút ra khi cô con gái thứ hai nổi loạn. 

Dù vậy, nhiều người, bao gồm cả một số chưa bao giờ đọc cuốn sách này mà chỉ đọc các chủ đề tranh luận về nó trên báo - đã công kích Amy, buộc tội bà hành hạ con và sẽ khiến những đứa trẻ của mình lớn lên thành những người lớn không bình thường. Trong khi đó, các con bà lại khẳng định điều đó thực sự không đúng.

Hai con gái Lulu và Sophia Chua-Rubenfeld của bà Amy Chua. Ảnh: Facebook.

"Mọi người nói về việc mẹ dọa ném đồ chơi của tôi vào lửa nhưng chuyện hài hước này lại chẳng phải là ký ức đáng nhớ. Tôi nhớ mình có tuổi thơ hạnh phúc. Tôi không hề khiếp sợ mẹ và chưa bao giờ như vậy", Sophia, cử nhân tốt nghiệp Harvard, bày tỏ.

"Điều tôi biết rõ nhất là bố mẹ luôn ở bên mình, cho dù bất cứ điều gì xảy ra. Họ đã mong đợi nhiều ở tôi nhưng là bởi họ tin rằng tôi có thể làm được những điều kỳ diệu", cô nói thêm.

Mặc dầu vậy, các cô con gái cũng từng chịu một số khó khăn, đặc biệt sau khi cuốn sách của Amy được xuất bản và tạo nên làn sóng tranh luận mạnh mẽ.

Lulu, hiện là sinh viên năm thứ hai khoa lịch sự nghệ thuật tại Harvard, nhớ lại một sự việc không may xảy ra vào năm đầu đại học của cô: "Tôi đang ở trong thư viện thì một người bạn gọi tới và chỉ cho tôi xem bài giảng sắp tới của cô ấy về chủ đề là tuổi thơ của tôi. Họ còn tổ chức các buổi hội thảo về việc tính cách của tôi đã bị ảnh hưởng thế nào do cách dạy dỗ của mẹ mình - và vị giáo sư chủ trì thậm chí còn chưa gặp tôi bao giờ", cô kể lại.

Bà Amy Chua (ở giữa) và hai con gái. Ảnh: Film Magic.

Cô cho rằng, nếu vị giáo sư kia từng gặp cô trước đó, ông có thể đã báo cáo rằng, cách dạy con của mẹ Amy không hề ảnh hưởng xấu như nhiều người tưởng. Lulu và Sophia nói rằng gia đình họ rất gần gũi và dù bố mẹ nghiêm khắc nhưng cũng luôn ủng hộ con cái.

Thực tế, họ còn thoải mái hơn một số phụ huynh của các bạn cùng lớp khác khi vẫn dọa nạt con cái. "Vài người còn bảo tôi 'Điểm của tớ không cao, tớ không dám về nhà vào Lễ Tạ ơn'", Sophia kể.

Lulu nói rằng kể từ khi cô rời nhà đi học đại học, mẹ cô hầu như không còn quản lý nhiều nữa và nói rằng việc của bà đã hoàn thành. Điều đó có nghĩa là cả hai cô con gái đều thấy tự do hơn khi không còn ở nhà. Khi vào Harvard, Sophia đã có bạn trai, đi tiệc và nhìn chung có nhiều niềm vui, thời gian vui chơi nhiều hơn. Tất nhiên, cô vẫn học hành chăm chỉ, và đạt kết quả cao.

Thực tế, như cô nói, cách dạy dỗ nghiêm khắc đó khiến cô độc lập hơn. "Không người ngoài nào có thể biết gia đình tôi thực sự ra sao. Họ không nghe những tiếng khúc khích sau mỗi câu chuyện cười của chúng tôi. Họ không thấy khi chúng tôi ăn bánh kẹp với cơm rang. Họ không biết chúng tôi có nhiều niềm vui thế nào", Sophia nói.

Vương Linh (Theo Telegraph)